یکچهارم خودروهای جدید فروختهشده در جهان در سال ۲۰۲۵ برقی بودند
بازار خودروهای برقی در سال ۲۰۲۵ به نقطهای رسیده که دیگر نمیتوان آن را یک روند آزمایشی یا محدود دانست. دادههای جدید نشان میدهد که خودروهای برقی اکنون به بخش مهمی از بازار جهانی خودرو تبدیل شدهاند و سهم آنها از فروش خودروهای نو در جهان به حدود ۲۵ درصد رسیده است. این یعنی از هر چهار خودروی جدیدی که در جهان فروخته میشود، یکی برقی است.
رشد سریع این بازار تنها نتیجه پیشرفت فناوری باتری و توسعه زیرساخت شارژ نیست، بلکه مجموعهای از عوامل اقتصادی، سیاستگذاریهای دولتی، الزامات زیستمحیطی و تغییر رفتار مصرفکنندگان نیز در آن نقش داشتهاند. با این حال، این رشد در همه کشورها یکسان نبوده و تفاوتهای منطقهای همچنان بسیار چشمگیر است.
رشد جهانی فروش خودروهای برقی در سال ۲۰۲۵
بر اساس آخرین دادهها، فروش جهانی خودروهای برقی در سال ۲۰۲۵ حدود ۲۰ درصد نسبت به سال ۲۰۲۴ رشد داشته و از مرز ۲۰ میلیون دستگاه عبور کرده است. این اتفاق نشان میدهد که بازار EV نهتنها در حال گسترش است، بلکه وارد مرحلهای از تثبیت و بلوغ تجاری شده است.
امروزه حدود ۵ درصد از کل خودروهای موجود در جهان برقی هستند. این سهم هرچند هنوز نسبت به کل ناوگان خودرویی جهان محدود به نظر میرسد، اما اثر آن بر مصرف سوختهای فسیلی کاملاً محسوس است. تخمینها نشان میدهد که گسترش خودروهای برقی باعث کاهش مصرف نفت خام به میزان تقریبی ۱.۲ میلیون بشکه در روز شده است؛ عددی که برای بازار انرژی و صنعت حملونقل بسیار قابل توجه است.
از نظر نوع فناوری نیز، خودروهای تمامبرقی باتریمحور (Battery Electric Vehicles) حدود ۶۵ درصد از کل فروش خودروهای برقی را به خود اختصاص دادهاند. در مقابل، خودروهای برقی با برد افزوده یا Range-Extended EVs سهمی کمتر از ۷ درصد داشتهاند. این آمار نشان میدهد که بازار جهانی بیش از پیش به سمت پلتفرمهای تمامبرقی متمایل شده است.
چین؛ موتور محرک اصلی بازار جهانی خودروهای برقی
چین همچنان بزرگترین و اثرگذارترین بازار خودروهای برقی در جهان است و بخش عمده رشد جهانی نیز از همین کشور تأمین میشود. در سال ۲۰۲۵، نزدیک به ۵۵ درصد از خودروهای فروختهشده در چین برقی بودند؛ یعنی بیش از نیمی از بازار جدید خودرو در این کشور به EVها اختصاص یافته است.
در همین سال، بیش از ۱۳ میلیون خودرو برقی در چین به فروش رسیده و این کشور حدود ۶۰ درصد از کل فروش جهانی خودروهای برقی را به خود اختصاص داده است. همچنین در ۱۱ ماه از ۱۲ ماه سال ۲۰۲۵، سهم ماهانه خودروهای برقی از بازار چین از ۵۰ درصد نیز فراتر رفته است. این موضوع نشان میدهد که خودرو برقی در چین دیگر یک گزینه حاشیهای نیست، بلکه به جریان اصلی بازار تبدیل شده است.
برآوردها نشان میدهد که تا پایان سال ۲۰۲۵ حدود ۴۴ میلیون خودروی برقی در جادههای چین در حال تردد خواهند بود؛ رقمی که معادل تقریباً ۱۳ درصد از کل ناوگان خودرویی این کشور است.
کند شدن رشد در بازار چین
با وجود این حجم عظیم از فروش، سرعت رشد بازار چین در سال ۲۰۲۵ نسبت به سالهای قبل کاهش یافته است. در فاصله سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴، رشد سالانه فروش خودروهای برقی در چین معمولاً بیش از ۷۵ درصد بود، اما در سال ۲۰۲۵ این نرخ به کمتر از ۲۰ درصد رسیده است. این افت لزوماً به معنای توقف رشد نیست، بلکه بیشتر نشاندهنده ورود بازار به مرحله بلوغ و کاهش اثر جهشهای اولیه است.
نقش سیاستهای حمایتی
یکی از عوامل مهم در رشد بازار چین، سیاستهای حمایتی دولت بوده است. برنامه یارانه برای جایگزینی خودروها که از آوریل ۲۰۲۴ آغاز شد و در اوایل ۲۰۲۵ نیز تمدید گردید، نقش مهمی در تحریک تقاضا داشت. در قالب این طرح:
- برای جایگزینی خودرو با خودروی برقی جدید، یارانه ۲۰ هزار یوان
- و برای جایگزینی با خودروی بنزینی جدید، یارانه ۱۵ هزار یوان
در نظر گرفته شد.
با این حال، در ژوئیه ۲۰۲۵ این برنامه در برخی شهرها به دلیل محدودیت بودجه متوقف شد و همین موضوع باعث افت حدود ۱۰ درصدی فروش خودروهای برقی نسبت به ماه ژوئن شد. این مسئله نشان میدهد که بازار EV در چین هنوز تا حدی به حمایتهای دولتی وابسته است.
پدیده «خودروهای صفر کیلومتر»
یکی دیگر از چالشهای بازار چین، موضوع خودروهای موسوم به Zero-km cars است؛ خودروهایی که عملاً فروخته شدهاند اما استفاده واقعی از آنها بسیار محدود یا نزدیک به صفر است. تخمین زده میشود این پدیده در بازار خودروهای بنزینی حدود ۲ درصد و در بازار خودروهای برقی حدود ۴ درصد باشد. چنین رفتارهایی میتوانند تصویر واقعی تقاضا را مخدوش کنند و تحلیل بازار را با خطا مواجه سازند.
اروپا؛ رشد پرشتاب با تکیه بر سیاستهای اقلیمی
اروپا در سال ۲۰۲۵ یکی از سریعترین نرخهای رشد در بازار خودروهای برقی را تجربه کرده است. فروش EV در این منطقه بیش از ۳۰ درصد افزایش یافته و به حدود ۴.۲ میلیون دستگاه رسیده است. در نتیجه، خودروهای برقی اکنون ۲۸ درصد از بازار خودروهای نو اروپا را تشکیل میدهند.
در اتحادیه اروپا نیز شرایط مشابهی دیده میشود. در این منطقه حدود ۳ میلیون خودرو برقی فروخته شده و سهم بازار EV به نزدیک ۲۷ درصد رسیده است. نکته قابل توجه این است که ۲۴ کشور از ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا رشد سهم بازار خودروهای برقی را تجربه کردهاند.
پیوند رشد با سیاستگذاری اقلیمی
رشد اروپا بهطور جدی تحت تأثیر سیاستهای اقلیمی و مقررات جدید CO₂ بوده است. از سال ۲۰۲۵، استانداردهای سختگیرانهتری برای کاهش آلایندگی اجرا شده که هدف آنها کاهش ۱۵ درصدی انتشار نسبت به سال ۲۰۲۱ است. همین سیاستها باعث شده خودروسازان و مصرفکنندگان هر دو به سمت خودروهای برقی حرکت کنند.
برخلاف برخی بازارها که رشد در آنها ناشی از قیمت یا تبلیغات است، در اروپا نقش قانونگذاری زیستمحیطی بسیار پررنگ است. به همین دلیل، رشد EV در این منطقه از پشتوانهای ساختاری برخوردار است و صرفاً یک موج زودگذر نیست.
ایالات متحده و سایر مناطق جهان
در ایالات متحده، سهم خودروهای برقی همچنان کمی کمتر از ۱۰ درصد باقی مانده است. این عدد نشان میدهد که بازار آمریکا نسبت به چین و اروپا رشد آرامتری دارد. بخشی از این تفاوت به تغییرات سیاستی، تفاوت در زیرساخت شارژ، و بخشی نیز به الگوی مصرف و قیمت خودرو مربوط میشود.
در سایر مناطق جهان نیز روند پذیرش خودروهای برقی رو به افزایش است و بسیاری از کشورها اکنون از مرز ۱۰ درصد سهم فروش EV عبور کردهاند. این مسئله بسیار مهم است، زیرا نشان میدهد بازار جهانی خودروهای برقی دیگر محدود به چند کشور پیشرو نیست و بهتدریج در حال تبدیل شدن به یک جریان فراگیر است.
جمعبندی
دادههای سال ۲۰۲۵ نشان میدهد که خودروهای برقی از مرحله رشد اولیه عبور کرده و به بخش مهمی از بازار جهانی خودرو تبدیل شدهاند. سهم ۲۵ درصدی از فروش خودروهای جدید، عبور فروش جهانی از ۲۰ میلیون دستگاه، و حضور ۵ درصدی خودروهای برقی در ناوگان جهانی، همگی نشاندهنده یک تحول ساختاری در صنعت خودرو هستند.
با این حال، رشد بازار در مناطق مختلف یکسان نیست. چین همچنان پیشتاز اصلی است، اروپا با سیاستهای اقلیمی سرعت بالایی دارد و آمریکا رشد محافظهکارانهتری را تجربه میکند. در مجموع، آینده بازار خودروهای برقی بیش از هر چیز به تداوم سیاستهای حمایتی، توسعه زیرساختها و بلوغ فناوری وابسته خواهد بود.