فرض کنید تأمین‌کننده برای یک قطر ماشین‌کاری‌شده، گزارش اندازه‌گیری و عددی مطلوب برای Cpk ارائه کرده است. همه نمونه‌های گزارش نیز داخل تلرانس نقشه هستند. آیا همین مدارک برای نتیجه‌گیری درباره رفتار تولید بعدی کافی‌اند؟ پیش از پاسخ، باید پرسش دیگری مطرح شود: آیا فرایندی که این داده‌ها را تولید کرده، در طول زمان پایدار بوده است؟ راهنمای آماری NIST، بررسی قابلیت را به خروجی فرایند تحت کنترل مرتبط می‌کند و ارزیابی پایداری را مقدم بر بحث قابلیت می‌داند. بنابراین، عدد قابلیت بدون شواهد زمانیِ پایداری، مبنای کافی برای پیش‌بینی تولید آینده نیست. ([itl.nist.gov](https://www.itl.nist.gov/div898/handbook/ppc/section4/ppc45.htm))
در این راهنمای نمودار کنترل SPC قطعات خودرو، تمرکز بر تشخیص ناپایداری پیش از محاسبه قابلیت است؛ نه آموزش دوباره فرمول‌های Cp و Cpk. هدف عملی این است که کارشناس کیفیت بداند چه داده‌ای جمع‌آوری کند، کدام نمودار را بررسی کند و هنگام مشاهده هشدار چه پرسش‌هایی بپرسد. برای خریدار صنعتی نیز یک چک‌لیست پیشنهادی ارائه می‌شود تا گزارش‌های تأمین‌کنندگان صرفاً بر اساس یک عدد نهایی مقایسه نشوند.
نمودار کنترل چه چیزی را نشان می‌دهد؟
نمودار کنترل، مقدار یک مشخصه یا آماره‌ای از آن را در برابر زمان یا ترتیب نمونه‌برداری نمایش می‌دهد. معمولاً خط مرکزی، حد کنترل بالا با نماد UCL و حد کنترل پایین با نماد LCL روی نمودار مشخص هستند. خط مرکزی وضعیت مرجع فرایند تحت کنترل را نشان می‌دهد و حدود کنترل برای شناسایی رفتارهای نامعمول به کار می‌روند. قرارگرفتن یک نقطه بیرون این حدود، دلیل بررسی فرایند است؛ اما قرارگرفتن تمام نقاط داخل حدود نیز، در صورت وجود الگوی غیرتصادفی، به‌تنهایی پایداری را ثابت نمی‌کند. ([itl.nist.gov](https://www.itl.nist.gov/div898/handbook/pmc/section3/pmc31.htm))
منطق SPC مقایسه رفتار جاری با رفتار مرجع فرایند است. ابتدا داده‌های پایه بررسی و حدود اولیه ساخته می‌شوند؛ سپس داده‌های جدید در برابر حدود حاصل از این بررسی پایش می‌شوند. NIST این دو مرحله را به‌ترتیب فاز اول و فاز دوم معرفی می‌کند. پس نموداری که حدود آن با ورود هر نقطه تازه تغییر می‌کند، با پایش فرایند نسبت به یک مرجع مشخص یکسان نیست. ([itl.nist.gov](https://www.itl.nist.gov/div898/handbook/pmc/section1/pmc12.htm))
پایداری با بی‌نوسان‌بودن تفاوت دارد
فرایند پایدار الزاماً خروجی کاملاً یکسان تولید نمی‌کند. در تعریف آماری، میانگین، واریانس و توزیع مشخصه مورد بررسی باید در طول زمان ثابت بمانند. مسئله این نیست که تمام اندازه‌ها برابر باشند؛ مسئله این است که رفتار تغییرات، نسبت به وضعیت مرجع، عوض نشده باشد. برای بررسی این موضوع، داده‌ها باید با ترتیب زمانی حفظ شوند و بازه بررسی نیز فرصت مشاهده رفتار فرایند را فراهم کند. ([itl.nist.gov](https://www.itl.nist.gov/div898/handbook/ppc/section4/ppc45.htm))
حدود کنترل را با تلرانس نقشه اشتباه نگیریم
حدود مشخصات، مانند حد بالای مجاز و حد پایین مجاز یک قطر، معیار انطباق محصول با الزام مهندسی هستند. حدود کنترل برای ارزیابی ثبات آماری رفتار فرایند استفاده می‌شوند. این دو نوع حد، پاسخ دو پرسش متفاوت‌اند: «آیا قطعه با مشخصات منطبق است؟» و «آیا فرایند مانند وضعیت مرجع رفتار می‌کند؟». به همین دلیل، نباید تلرانس نقشه را مستقیماً به‌عنوان حدود نمودار کنترل وارد کرد. ([itl.nist.gov](https://www.itl.nist.gov/div898/handbook/pmc/section3/pmc32.htm))
این تفکیک برای خواندن نمودار میانگین نیز مهم است. یک نقطه در نمودار X̄، میانگین یک زیرگروه است، نه اندازه تک‌تک قطعات آن زیرگروه. نمودار میانگین و نمودار دامنه یا انحراف معیار، به‌ترتیب اطلاعاتی درباره موقعیت و پراکندگی فرایند می‌دهند. بنابراین، نمودار میانگین جایگزین ثبت نتایج بازرسی هر قطعه نیست. ([itl.nist.gov](https://www.itl.nist.gov/div898/handbook/pmc/section3/pmc321.htm))
برای روشن‌شدن تفاوت، یک وضعیت آموزشی را تصور کنید: در نقشه فرضی، یک قطر باید بین ۴۹٫۹۵ و ۵۰٫۰۵ میلی‌متر باشد. پس از بررسی داده‌های پایه، حدود کنترل معتبر نمودار میانگین زیرگروه‌ها ۴۹٫۹۹۲ و ۵۰٫۰۰۸ میلی‌متر به دست آمده‌اند. اکنون میانگین یک زیرگروه به ۵۰٫۰۱۲ میلی‌متر می‌رسد، درحالی‌که اندازه تمام قطعات آن زیرگروه هنوز داخل تلرانس است. در این سناریوی فرضی، قطعات نمونه منطبق‌اند، اما نمودار میانگین هشدار بررسی می‌دهد. این اعداد فقط برای توضیح مفهوم‌اند و مشخصات هیچ محصول واقعی نیستند.
قبل از رسم نمودار، داده قابل اعتماد تهیه کنید
ابتدا مشخصه و روش اندازه‌گیری را تعریف کنید
پیشنهاد اجرایی این است که مطالعه را با یک تعریف مکتوب آغاز کنید: کدام ویژگی، در کدام مرحله تولید، با چه ابزار و چه روش استقراری اندازه‌گیری می‌شود؟ برای مثال آموزشی، عبارت «کنترل قطر» کافی نیست؛ باید محل قطر، مرجع اندازه‌گیری، واحد ثبت و وضعیت قطعه هنگام اندازه‌گیری روشن باشد. همچنین، در فرم داده از ابتدا محل ثبت شناسه قطعه، ویرایش نقشه و شناسه ابزار پیش‌بینی شود تا هنگام بررسی هشدار، اطلاعات پایه در دسترس باشند.
ارزیابی سیستم اندازه‌گیری فقط بررسی یک ابزار به‌صورت منفرد نیست. NIST در مطالعات گیج، تکرارپذیری، تجدیدپذیری، پایداری، بایاس، تفکیک‌پذیری و اثر تفاوت ابزارها، اپراتورها یا روش استقرار را مطرح می‌کند. اگر درباره کیفیت داده تردید وجود دارد، لازم است این عوامل پیش از تفسیر نمودار تولید بررسی شوند. برای توضیح بیشتر درباره این موضوع، مقاله نقش MSA و GR&R در کنترل کیفیت قطعات خودرو را بخوانید. ([itl.nist.gov](https://www.itl.nist.gov/div898/handbook/mpc/section4/mpc41.htm))
ترتیب زمانی و زیرگروه منطقی را حفظ کنید
زیرگروه منطقی، صرفاً چند عدد کنار هم در یک فایل نیست. در تعریف NIST، زیرگروه‌هایی که درست تشکیل شده‌اند، پایه نمودارهای X̄–R و X̄–S هستند؛ زیرا امکان تفکیک تغییرات درون زیرگروه از تغییرات بین زیرگروه‌ها را فراهم می‌کنند. انتخاب زیرگروه باید با ساختار واقعی تولید هماهنگ باشد، نه فقط با شکل جدول نرم‌افزار. ([itl.nist.gov](https://www.itl.nist.gov/div898/handbook/glossary.htm?utm_source=openai))
برای طراحی یک مطالعه آموزشی، می‌توان چند قطعه متوالی از یک ماشین و یک وضعیت تنظیم را به‌عنوان یک زیرگروه پیشنهادی در نظر گرفت؛ اما تصمیم نهایی به هدف مطالعه و شرایط فرایند وابسته است. پرسش‌های طراحی را مکتوب کنید: آیا قطعات زیرگروه قبل و بعد از تعویض ابزار قرار گرفته‌اند؟ آیا از چند ماشین جمع شده‌اند؟ آیا فاصله زمانی نمونه‌ها مشخص است؟ پیشنهاد این مقاله آن است که پاسخ این پرسش‌ها همراه داده ثبت شود، نه اینکه پس از مشاهده یک نمودار غیرعادی از حافظه افراد بازسازی شود.
کدام نمودار برای داده‌های شما مناسب‌تر است؟
داده پیوسته با چند مشاهده در هر نوبت: X̄–R یا X̄–S
برای مشخصه‌های عددی پیوسته و داده‌های زیرگروهی، نمودار X̄ میانگین زیرگروه را نشان می‌دهد. نمودار R دامنه، یعنی اختلاف بزرگ‌ترین و کوچک‌ترین مشاهده زیرگروه، را پایش می‌کند؛ نمودار S نیز انحراف معیار زیرگروه را نمایش می‌دهد. NIST استفاده از دامنه را برای زیرگروه‌های کوچک مناسب می‌داند و برای زیرگروه‌های بزرگ‌تر، انحراف معیار را ترجیح می‌دهد. انتخاب باید بر اساس ساختار نمونه‌برداری و روش آماری معتبر انجام شود. ([itl.nist.gov](https://www.itl.nist.gov/div898/handbook/pmc/section3/pmc321.htm))
یک مشاهده در هر نوبت: I–MR
اگر در هر نوبت فقط یک مشاهده دارید، نمودار مقادیر فردی یا I، همراه با دامنه متحرک یا MR، از گزینه‌های مطرح است. در روش شرح‌داده‌شده توسط NIST، دامنه متحرک از قدرمطلق اختلاف دو مشاهده متوالی محاسبه می‌شود و برای برآورد تغییرپذیری به کار می‌رود. این وابستگی به دو مشاهده متوالی نشان می‌دهد چرا حفظ ترتیب داده‌ها ضروری است. مرتب‌سازی اندازه‌ها از کوچک به بزرگ، دیگر همان دامنه متحرک زمانی را تولید نمی‌کند. ([itl.nist.gov](https://www.itl.nist.gov/div898/handbook/pmc/section3/pmc322.htm))
داده شمارشی یا وصفی: خانواده نمودارهای وصفی
اگر داده شما تعداد قطعات نامنطبق، نسبت قطعات نامنطبق یا تعداد عدم انطباق‌هاست، مسئله با پایش یک قطر عددی تفاوت دارد. نمودار p برای نسبت واحدهای نامنطبق، نمودار c برای شمارش عدم انطباق‌ها و نمودار u برای متوسط تعداد عدم انطباق در هر واحد معرفی شده‌اند. تعداد قطعات نامنطبق و تعداد عدم انطباق‌ها را نیز باید جدا تعریف کرد؛ یک قطعه ممکن است بیش از یک عدم انطباق داشته باشد. انتخاب نمودار مستلزم بررسی نوع داده و شرایط نمونه‌برداری است. ([itl.nist.gov](https://www.itl.nist.gov/div898/handbook/pmc/section3/pmc33.htm))
چگونه ناپایداری را از روی نمودار تشخیص دهیم؟
فقط نمودار میانگین را بررسی نکنید
نمودار دامنه و نمودار انحراف معیار برای تشخیص تغییر در پراکندگی فرایند به کار می‌روند، درحالی‌که نمودار میانگین بیشتر تغییر موقعیت را نشان می‌دهد. در راهنمای X̄–S نیز NIST توصیه می‌کند ابتدا نمودار S بررسی شود. در نتیجه، یک میانگین ظاهراً آرام، به‌تنهایی برای اعلام ثبات فرایند کافی نیست؛ نمودار همراهِ پراکندگی نیز باید ارزیابی شود. ([itl.nist.gov](https://itl.nist.gov/div898/software/dataplot/refman1/auxillar/contchar.htm))
مثال فرضی دوم را در نظر بگیرید: میانگین قطر در زیرگروه‌های متوالی نزدیک یک مقدار ثابت مانده، اما فاصله بزرگ‌ترین و کوچک‌ترین اندازه در چند زیرگروه افزایش یافته و نمودار R هشدار داده است. برای این مثال، مسیر بررسی پیشنهادی می‌تواند شامل کنترل صحت ثبت داده، بررسی روش استقرار و مرور سوابق تنظیم ماشین باشد. از خود نمودار نمی‌توان نتیجه گرفت که الزاماً فیکسچر، ابزار یا اپراتور علت بوده است؛ این‌ها فقط پرسش‌های بررسی‌اند.
نقطه خارج از حدود و الگوهای غیرتصادفی را بررسی کنید
در مجموعه قواعد Western Electric که NIST معرفی می‌کند، نشانه‌های هشدار شامل یک نقطه خارج از حدود سه‌سیگما، دو نقطه از سه نقطه متوالی فراتر از دو سیگما در یک سمت، چهار نقطه از پنج نقطه فراتر از یک سیگما در یک سمت و هشت نقطه متوالی در یک طرف خط مرکزی هستند. این قواعد باید با نمودار و دستورالعمل انتخاب‌شده تطبیق داده شوند. افزودن قواعد تکمیلی، علاوه بر افزایش حساسیت، احتمال هشدار کاذب را نیز افزایش می‌دهد؛ بنابراین فعال‌کردن تمام آزمون‌ها بدون تصمیم قبلی مناسب نیست. ([itl.nist.gov](https://www.itl.nist.gov/div898/handbook/pmc/section3/pmc32.htm))
در مثال آموزشی سوم، فرض کنید پس از یک رویداد ثبت‌شده در تولید، هشت میانگین زیرگروه متوالی بالای خط مرکزی قرار گرفته‌اند، اما هیچ‌کدام از حد کنترل بالا عبور نکرده‌اند. اگر قاعده هشت نقطه در طرح پایش فعال باشد، این وضعیت باید بررسی شود. پیشنهاد عملی این است که زمان شروع دنباله با دفتر ثبت رویدادها مقایسه شود؛ نه اینکه فقط به دلیل داخل‌حدودبودن نقاط، پرونده بسته شود.
بعد از هشدار چه اقدام‌هایی انجام دهیم؟
NIST واکنش به وضعیت خارج از کنترل را جست‌وجوی علت قابل انتساب بر اساس برنامه اقدام خارج از کنترل یا OCAP معرفی می‌کند. هشدار آماری به این معناست که فرض همسان‌بودن رفتار داده‌های جاری با جمعیت مرجع زیر سؤال رفته است؛ نمودار به‌تنهایی نام علت را تعیین نمی‌کند. بنابراین، نمودار باید با یک برنامه واکنش قابل اجرا همراه باشد. ([itl.nist.gov](https://www.itl.nist.gov/div898/handbook/pmc/section1/pmc14.htm))
فهرست زیر یک چارچوب پیشنهادی برای تدوین برنامه واکنش است، نه دستور یکسان برای تمام قطعات و مشتریان:
- هشدار را ثبت کنید: مشخصه، زمان، شماره زیرگروه، قاعده فعال‌شده و نسخه حدود کنترل مشخص باشند.
- داده را بررسی کنید: خطای ورود عدد، واحد اشتباه، شناسه نادرست نمونه و تغییر ابزار اندازه‌گیری را بررسی کنید؛ داده اولیه را حفظ کنید.
- درباره محصول تصمیم بگیرید: محدوده محصول نیازمند بررسی، مسئول تصمیم و روش مهار باید در طرح مصوب سازمان تعریف شده باشد.
- سوابق رویداد را مرور کنید: زمان تنظیم، تعویض ابزار، توقف، راه‌اندازی و تغییر روش اندازه‌گیری را با زمان هشدار تطبیق دهید.
- علت و اقدام را مستند کنید: میان فرضیه، شاهد و علت تأییدشده تفاوت بگذارید.
- نتیجه را پیگیری کنید: مشخص کنید چه داده‌ای برای ارزیابی نتیجه اقدام لازم است و چه کسی اجازه ادامه فعالیت یا بازنگری مطالعه را می‌دهد.
برای قرارگرفتن این برنامه در ساختار مستندسازی کیفیت، می‌توانید به مقاله از PFMEA تا Control Plan در تولید قطعات خودرو مراجعه کنید. در فرم پیشنهادی خود، ستون «اقدام هنگام هشدار» را کنار روش نمونه‌برداری قرار دهید تا نمودار صرفاً به یک گزارش بایگانی‌شده تبدیل نشود.
چه زمانی سراغ Cp و Cpk برویم؟
پس از بررسی پایداری، می‌توان خروجی فرایند تحت کنترل را با حدود مشخصات مقایسه کرد. البته پایداری تنها شرط بررسی نیست: اندازه نمونه، روش برآورد پراکندگی و توزیع داده نیز اهمیت دارند. شاخص‌های متعارف Cp و Cpk در شرح NIST بر مفروضات توزیعی مشخص تکیه دارند؛ برای داده غیرنرمال، روش بررسی باید متناسب انتخاب شود. پس «نمودار بدون هشدار» مجوز خودکار برای هر نوع محاسبه قابلیت نیست. توضیح شاخص‌ها در مقاله Cp و Cpk در تولید قطعات خودرو ارائه شده است. ([itl.nist.gov](https://www.itl.nist.gov/div898/handbook/pmc/section1/pmc16.htm))
چک‌لیست پیشنهادی خریدار برای بررسی گزارش SPC
اگر هدف شما مقایسه گزارش‌های چند تأمین‌کننده است، پیشنهاد می‌شود پیش از دریافت گزارش، درباره اقلام زیر توافق کنید. این فهرست توصیه تحریری برای شفافیت مدارک است و ادعای الزام یکسان همه قراردادها یا اجرای این فعالیت‌ها در هاناپارت نیست:
- شناسه قطعه، ویرایش نقشه، نام مشخصه و واحد اندازه‌گیری.
- مرحله تولید و دامنه مطالعه، شامل ماشین یا مسیر تولید مورد بررسی.
- تاریخ شروع و پایان جمع‌آوری داده و ترتیب زمانی نمونه‌ها.
- تعریف زیرگروه، تعداد مشاهدات هر نوبت و فاصله نمونه‌برداری.
- نوع نمودار، روش محاسبه حدود و داده‌های استفاده‌شده برای خط مبنا.
- شناسه سیستم اندازه‌گیری و مدارک مرتبط با ارزیابی آن.
- قواعد هشدار فعال و برنامه واکنش به هر هشدار.
- داده خام، نمودار میانگین یا مقادیر فردی و نمودار پراکندگی همراه.
- فهرست هشدارها، نتایج بررسی و دلایل هرگونه کنارگذاری داده.
- تفکیک نتیجه پایداری از نتیجه قابلیت و ذکر محدودیت‌های مطالعه.
برای نمونه، اگر یک گزارش مربوط به یک ماشین و یک تنظیم باشد، اما گزارش دیگر داده چند مسیر تولید را یکجا نمایش دهد، از تأمین‌کنندگان بخواهید دامنه گزارش را روشن کنند. پرسش پیشنهادی خریدار این است: «این نتیجه دقیقاً کدام شرایط تولید را پوشش می‌دهد و کدام شرایط خارج از مطالعه بوده‌اند؟». پاسخ روشن به این پرسش، امکان مقایسه مدارک را بهتر از کنارهم‌گذاشتن دو عدد نهایی فراهم می‌کند.
محدودیت‌ها و اشتباه‌های رایج
حدود را برای ناپدیدکردن هشدار تغییر ندهید
تغییر مکرر حدود کنترل، هدف مقایسه عملکرد جاری با رفتار گذشته را تضعیف می‌کند. بازنگری حدود باید دلیل معتبر داشته باشد، مانند تغییر عمده فرایند یا بهبود برآورد بر اساس داده مناسب. در فاز اول نیز بررسی نقاط مشکوک ممکن است به بازنگری خط مبنا منجر شود، اما این کار با حذف خودسرانه نقاط متفاوت است. پیشنهاد اجرایی آن است که علت هر حذف، نسخه داده و دلیل هر بازنگری حدود قابل پیگیری باشند. ([itl.nist.gov](https://www.itl.nist.gov/div898/handbook/pmc/section3/pmc32.htm))
تعداد محدود داده و نبود هشدار را قطعی تلقی نکنید
خواص آماری حدودی که از داده کم برآورد شده‌اند، ممکن است با خواص مفروض نمودار تفاوت داشته باشند. همچنین، بررسی پایداری باید بازه زمانی مناسب و داده کافی داشته باشد. بنابراین، بهتر است در گزارش اولیه دامنه مطالعه و محدودیت شواهد صریح نوشته شوند؛ به‌ویژه وقتی فقط یک بخش کوتاه از تولید بررسی شده است. برای همه فرایندها نمی‌توان از این مقاله یک تعداد نمونه یا فاصله زمانی عمومی استخراج کرد. ([itl.nist.gov](https://www.itl.nist.gov/div898/handbook/pmc/section3/pmc32.htm))
از هر نمودار انتظار تشخیص همه تغییرات را نداشته باشید
نوع نمودار بر حساسیت آن به تغییرات اثر می‌گذارد. NIST نمودار EWMA را روشی معرفی می‌کند که با وزن‌دادن به داده‌های گذشته می‌تواند برای تغییرات کوچک یا تدریجی حساس تنظیم شود. اگر مسئله اصلی مطالعه چنین تغییراتی است، بررسی روش مناسب با متخصص آمار کیفیت منطقی‌تر از تغییر خودسرانه قواعد نمودار موجود است. این به معنای مناسب‌بودن EWMA برای تمام مشخصه‌ها یا تمام خطوط تولید نیست. ([itl.nist.gov](https://www.itl.nist.gov/div898/handbook/pmc/section3/pmc324.htm))
اشتباه دیگری که باید در بازبینی گزارش به آن توجه کرد، ادعای بیش از دامنه مطالعه است. در فرم ارزیابی پیشنهادی، عباراتی مانند «این ماشین در این بازه و برای این مشخصه بررسی شد» را به نتیجه‌های کلی مانند «تولید همیشه پایدار است» ترجیح دهید. همچنین، وجود یک نمودار زیبا یا خروجی نرم‌افزار نباید جای توضیح روش جمع‌آوری داده، حدود مرجع و رسیدگی به هشدارها را بگیرد.
پرسش‌های متداول
اگر همه قطعات داخل تلرانس باشند، باز هم ممکن است نمودار هشدار بدهد؟
بله. انطباق محصول و کنترل آماری فرایند دو موضوع متفاوت‌اند. همان‌طور که مثال فرضی قطر نشان داد، اندازه‌ها می‌توانند داخل مشخصات باشند، اما آماره نمودار از رفتار مرجع فاصله گرفته باشد. نتیجه بازرسی قطعه را از نتیجه بررسی ثبات فرایند جدا ثبت کنید. ([itl.nist.gov](https://www.itl.nist.gov/div898/handbook/pmc/section3/pmc32.htm))
اگر هیچ نقطه‌ای بیرون حدود نباشد، فرایند پایدار است؟
لزوماً نه. الگوهای غیرتصادفی نیز باید بررسی شوند. نتیجه باید با توجه به قواعد انتخاب‌شده، کیفیت داده و دامنه مطالعه بیان شود، نه فقط با شمارش نقاط خارج از حدود. ([itl.nist.gov](https://www.itl.nist.gov/div898/handbook/pmc/section3/pmc31.htm))
آیا هشدار نمودار، علت خرابی را مشخص می‌کند؟
خیر. هشدار، آغاز بررسی علت قابل انتساب است. تعیین علت نیازمند شواهد و اجرای برنامه واکنش است؛ از روی نمودار به‌تنهایی نمی‌توان یک عامل تولید یا اندازه‌گیری را مقصر دانست. ([itl.nist.gov](https://www.itl.nist.gov/div898/handbook/pmc/section1/pmc14.htm))
آیا می‌توان فقط نمودار میانگین را از تأمین‌کننده گرفت؟
برای داده زیرگروهی، بررسی پراکندگی نیز ضروری است. پیشنهاد این مقاله برای درخواست مدارک، دریافت نمودار همراه R یا S و داده خام متناسب با روش انتخاب‌شده است، نه فقط تصویر نمودار میانگین. ([itl.nist.gov](https://www.itl.nist.gov/div898/handbook/pmc/section3/pmc321.htm))
جمع‌بندی: پیش از عدد قابلیت، رفتار زمانی را ببینید
بررسی قابلیت باید پس از ارزیابی پایداری و با توجه به مفروضات روش انجام شود. نمودار کنترل کمک می‌کند رفتار زمانی مشخصه دیده شود؛ حدود کنترل نیز نباید با تلرانس نقشه جایگزین شوند. نتیجه مطلوب، صرفاً نموداری بدون نقطه قرمز نیست، بلکه مطالعه‌ای با داده قابل اعتماد، روش روشن و رسیدگی مستند به هشدارهاست. ([itl.nist.gov](https://www.itl.nist.gov/div898/handbook/ppc/section4/ppc45.htm))
برای اجرای عملی، از یک مشخصه مشخص شروع کنید، فرم داده و دامنه مطالعه را بنویسید و پیش از جمع‌آوری داده درباره نمودار، قواعد هشدار و مسئول واکنش تصمیم بگیرید. خریدار صنعتی نیز بهتر است همین اجزا را در درخواست مدارک مطالبه کند. این مقاله راهنمای تصمیم‌گیری و تدوین پرسش است؛ تأیید فنی طرح پایش و تصمیم انتشار یا استفاده قراردادی از آن، اقدام جداگانه انسانی است.